Deprem Yerini Tahminde Kullanılan Garip Fiziki Fenomen

Dünya’nın dış kabuğundan ani bir enerji salınımı olduğunda deprem ortaya çıkar ve yüzeyin sarsılmasına neden olur. Richter ölçeğinde ölçülürler.

Depremlerin gözlemlenmesi, volkanik patlamalardan çok daha zordur ancak plaka hareketini tespit etmek için lazer ışınları kullanılır veya yer kabuğundaki titreşimleri almak için bir sismometre kullanılır.

Pennsylvania Üniversitesi’ndeki bilim insanlarının depremlerin neden oluştukları ile ilgili buldukları yeni bir kavram, onlara depremin nerelerde olabileceğini tahmin etmeleri konusunda yardımcı olacak gibi görünüyor.

Her şey, malzemelerin birbirleriyle temas halinde olan zaman miktarına bağlı yaşlanmaya denk düşen bir olguyla ortaya çıkıyor. Genel kural, materyallerin birbiriyle daha uzun süre temas halinde olması, onları taşımak için daha fazla güce ihtiyaç olacağı şeklindedir. Harekete karşı olan bu direnç, statik sürtünme olarak adlandırır ve orada bir fay hattında oluşabilir, bir deprem meydana geldiğinde oluşan hattır bu – tabii orada uzun süre kalırsa. Bu yaşlanma mekanizması, depremlere yol açan fayların istikrarsız davranışının altında yatan kritik bir konudur.

Genel olarak faylar, yer kabuğunun kopmuş kısımlarına ait ufalanmış kayalardan oluşan ince (hassas) bölgelerdir. Bir sarsıntı olduğunda fayın bir tarafındaki kaya dikey olarak, yatay olarak veya diğerine göre belli bir açıda kayar. Fay hatları zamanla güçlenir, bu da yüksek seviyelerde baskı oluşturabilir. Bu da hareket ettiklerinde büyük miktarda enerjinin serbest kalacağı ve güçlü bir deprem yaşanacağı anlamına gelir. Yaşlanma olmasaydı o zaman faylar çok kolay hareket ederdi ama daha sık şekilde daha küçük depremler olurdu veya belki de sadece çok yumuşak hareket ederdi. Yaşlanma; yıkıcı olabilen nadir, büyük depremlerin oluşumuna neden olur.

Bu yeni çalışmada, atomik kuvvet mikroskobu kullanarak bağlanma düzeyinin nasıl değiştiğini görmek için, malzemeler üzerine farklı kuvvetler koydular. Temel olarak sürtünme kuvveti zamanla yükselir, çünkü daha fazla kimyasal bağ oluşturma şansına sahiptir. Ekip, bazı bağlar kolaylıkla oluşurken diğerlerinin oluşumunun nasıl uzun sürdüğünü anlamak için saniyenin 1/10’dan daha kısa zaman aralıklarını bile inceledi. Bu, temasın başlangıcında ne olduğu konusunda bir açıklama bulunmasına yardımcı olabilir.

For English and details please check:

http://www.businessinsider.com/what-causes-earthquakes-2017-2?international=true&r=US&IR=T

Çeviri: N. S.

Sayfamızı beğenip takip etmek ister misiniz?
0

Bir Cevap Yazın